Waarom hebben we soms minder zin in seks?

Zin in seks komt niet altijd vanzelf

We stellen seksuele zin vaak voor als iets spontaans. Je krijgt zin en daarna zoek je toenadering tot je partner.

Maar zo werkt het niet voor iedereen en ook niet op ieder moment in ons leven.

Soms ontstaat verlangen pas nadat er iets gebeurt. Je kruipt samen in de zetel, krijgt een massage, begint te zoenen of merkt tijdens een aanraking dat je lichaam daar eigenlijk wel voor te vinden is.

Dat wordt vaak responsief verlangen genoemd.

Het verschil is belangrijk. Wie verwacht eerst ontzettend veel zin te moeten hebben voordat intimiteit kan beginnen, kan daardoor momenten missen waarop die zin juist tijdens het samenzijn zou ontstaan.

Dat betekent uiteraard niet dat je aan seks moet beginnen wanneer je dat niet wilt. Geen zin hebben mag altijd. Het betekent alleen dat verlangen niet noodzakelijk als een aan-uitknop werkt.

Stress is niet bepaald een afrodisiacum

Een drukke werkdag, kinderen die aandacht vragen, boodschappen, administratie, meldingen op je telefoon en ondertussen nog bedenken wat er morgen allemaal moet gebeuren.

En dan lig je eindelijk in bed.

Voor veel mensen is dat niet het moment waarop hun brein spontaan besluit: tijd voor seks.

Stress en mentale belasting kunnen behoorlijk wat invloed hebben op seksuele interesse. Je lichaam ligt misschien in bed, terwijl je hoofd nog altijd bezig is met die mail waarop je vergeten bent te antwoorden.

Daarom helpt het soms meer om te kijken naar wat je zin in seks in de weg staat dan naar manieren om jezelf meer zin te laten krijgen.

Rust creëren kan uiteindelijk verleidelijker zijn dan nog harder proberen.

Vermoeidheid wint verrassend vaak

Het klinkt weinig spannend, maar slaap en energie spelen een belangrijke rol.

Wanneer je uitgeput bent, krijgt rust vaak voorrang. Dat betekent niet dat je partner minder aantrekkelijk geworden is. Je lichaam heeft simpelweg andere prioriteiten.

Daar ontstaat bij koppels soms een patroon.

Seks wordt uitgesteld tot het einde van de avond. Eerst werken, eten, opruimen, televisie kijken en nog even op de telefoon. Tegen de tijd dat er ruimte is voor intimiteit, zijn beide partners eigenlijk klaar om te slapen.

Het kan daarom verrassend veel verschil maken om seks niet automatisch als laatste activiteit van de dag te beschouwen.

Een vrij moment in de namiddag, een luie zondagochtend of gewoon eerder naar boven gaan kan heel anders voelen dan 23.45 uur na een lange dag.

Een lange relatie verandert verlangen

Aan het begin van een relatie doet nieuwigheid veel werk voor je.

Je kent elkaar nog niet volledig, aanrakingen zijn nieuw en je ontdekt voortdurend dingen over de ander. Naarmate een relatie langer duurt, ontstaat vertrouwdheid.

Dat is op zichzelf iets moois. Maar vertrouwdheid en spanning zijn niet altijd hetzelfde.

Wanneer iedere week ongeveer hetzelfde verloopt en seks eveneens voorspelbaar wordt, kan verlangen minder vanzelfsprekend worden. Niet omdat je elkaar niet meer aantrekkelijk vindt, maar omdat je precies weet wat er gaat gebeuren.

Een beetje nieuwigheid kan dan helpen.

Dat hoeft helemaal geen spectaculaire verandering te zijn. Een andere omgeving, meer tijd nemen, iets vertellen wat je spannend vindt, mooie lingerie aantrekken of samen een speeltje ontdekken kan al genoeg zijn om een vertrouwd patroon te doorbreken.

Het doel is niet om voortdurend iets extreems te bedenken. Het gaat vooral om opnieuw ruimte maken voor nieuwsgierigheid.

Verschil in libido is heel normaal

Een van de lastigste situaties ontstaat wanneer de ene partner vaker zin heeft dan de andere.

Dat verschil wordt gemakkelijk persoonlijk gemaakt.

De persoon met meer behoefte kan zich afgewezen voelen. De persoon met minder behoefte kan juist het gevoel krijgen voortdurend te moeten presteren. Hoe groter die druk wordt, hoe moeilijker het soms wordt om spontaan naar intimiteit te verlangen.

Daarom helpt tellen meestal weinig.

“Vorige week hebben we maar één keer seks gehad” klinkt al snel als een beoordeling. “Ik mis onze momenten samen” zegt iets heel anders.

Praten over wat je mist, waar je behoefte aan hebt en wat intimiteit voor jullie betekent, brengt je doorgaans verder dan proberen vast te stellen wie een ‘normaal’ libido heeft.

Want dat normale getal bestaat niet.

Intimiteit hoeft niet altijd tot seks te leiden

Ook dit kan een verschil maken.

Wanneer iedere kus, massage of knuffel automatisch wordt gezien als het begin van seks, kan lichamelijke toenadering ongemerkt druk gaan opleveren.

Soms is een massage gewoon een massage.

Soms wil je uitgebreid zoenen zonder verder te gaan.

En soms begint iets heel onschuldig en ontdekken jullie onderweg dat jullie toch zin krijgen in meer.

Wanneer intimiteit niet voortdurend een verplicht eindpunt heeft, ontstaat er ruimte om opnieuw te ontdekken wat prettig voelt.

Dat kan juist helpen om verlangen terug speelser te maken.

Kunnen lingerie en speeltjes helpen?

Ja, maar niet als wondermiddel.

Een nieuwe lingerieset kan je aantrekkelijker laten voelen. Een massageolie kan aanleiding zijn om bewust tijd voor elkaar te nemen. Een vibrator of ander speeltje kan nieuwe sensaties toevoegen aan iets wat vertrouwd is geworden.

Maar geen enkel product kan verlangen afdwingen.

Zie zulke dingen daarom vooral als mogelijkheden om nieuwsgierigheid en speelsheid toe te voegen, niet als oplossingen voor een zogenaamd defect libido.

Hetzelfde geldt voor fantasieën. Erover praten kan soms al spannend zijn zonder dat je iedere fantasie daadwerkelijk wilt uitvoeren.

Seksualiteit mag ook gewoon een plek zijn waar je samen ontdekt.

Soms speelt er meer

Minder zin in seks kan ook samenhangen met lichamelijke of psychologische factoren. Hormonen kunnen veranderen, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap, na een bevalling of rond de menopauze. Ook bepaalde medicijnen kunnen seksuele interesse beïnvloeden.

Pijn tijdens seks, erectieproblemen, onzekerheid over het eigen lichaam of eerdere negatieve ervaringen kunnen eveneens een rol spelen.

Wanneer een duidelijke verandering in je libido lang aanhoudt, je er zelf last van hebt of seks pijnlijk is, is het verstandig om erover te praten met een huisarts, seksuoloog of andere geschikte zorgprofessional.

Je hoeft jezelf niet te vergelijken met een gemiddelde op internet om te bepalen of je hulp mag vragen. Het gaat erom of jij de verandering als een probleem ervaart.

Minder zin betekent niet automatisch minder liefde

Misschien is dat wel het belangrijkste om te onthouden.

Je kunt ontzettend veel van iemand houden en tijdelijk weinig behoefte hebben aan seks. Je kunt je partner aantrekkelijk vinden en tegelijkertijd uitgeput zijn. En je kunt een goede relatie hebben waarin jullie seksuele behoeften niet altijd precies gelijklopen.

Libido beweegt mee met ons leven.

In plaats van jezelf af te vragen hoeveel zin je zou moeten hebben, kan het interessanter zijn om te ontdekken wanneer verlangen bij jou wél ruimte krijgt.

Misschien begint dat met rust. Met aandacht. Met een gesprek. Met een onverwachte aanraking. Met iets nieuws proberen.

Of simpelweg met opnieuw tijd maken voor elkaar.

Want soms is verlangen niet verdwenen.

Het heeft alleen wat ruimte nodig om weer boven te komen.